کشف راز میدان مغناطیسی مریخ

ما معمولا به سیاره سرخ - مریخ  - به علت اینده سیاره زمین، به شباهت ها و تفاوتهای بین زمین و مریخ توجه می کنیم. مطالعات فیزیکدانان که در نشریه Science  این هفته به چاپ رسیده، میتواند برخی از تفاوت ها در میدان مغناطیسی این دو سیاره را توضیح دهد.
در مریخ، میدان مغناطیسی در سطح یخ زده سخره های 4 میلیارد ساله مربوط به گذشته سیاره، زمانی که سیاره دارای میدان مغناطیسی کروی ای بود که از حرکت هسته سیالش بوجد امده بودند می شود.

پروفسور سابین استنلی مسئول این مطالعات می گوید: اگر روند تشکیل میدان قدیمی مریخ – که دینامو نامیده میشود – همانند میدان زمین کنونی عمل می کرد، باید انتظار داشته باشیم که میدان مغناطیسی در دو نیمکره شمالی و جنوبی ان تقویت یابد.

او می افزادی: اما میدان مغناطیسی سطحی تنها در نیمکره جنوبی قدرتمند است.


این عدم تقارن تقویت میدان مغناطیس وابسته به خصوصیت عجیب دیگر قدیمی پوسته مریخ است. پوسته نیمکره شمالی نازکتر و کم ارتفاع تر از پوسته نیمکره جنوبی است. علت این دوگانگی فشردگی زیاد زاویه کوچک قطب شمالی ، یا یک گردش بزرگ مقیاس الگوی پوسته مریخ از محلی که پوسته تشکیل شده، است. هر دو مورد  دلیل دمای مرکز پوسته مریخ است، که باعث میشود پوسته شمالی ان از پوسته جنوبی گرم تر باشد.

اگر دوگانگی اطلاعات روند تشکیل پوسته می توانست تفاوت شدت میدان مغناطیسی را توضیح دهد باعث خشنودی استنلی و همکارانش در MIT و دانشگاه برون  می شد. برای بررسی بیشتر، انها دینامو گذشته مریخ را شبیه سازی کامپیوتری کردند تا بتوانند تفاوت موجود در نیمکره ها را که بر اثر پوشش مرکزی ان است را مورد بررسی قرار دهند. در نتیجه این شبیه سازی میدان مغناطیسی قدرتمند تنها در نیمکره جنوبی تشکیل شد.

استنلی می گوید: این موضوع که راه حل یک مسئله مسئله دیگری را هم حل کند مشوق خوبی است. فرضیه های گذشته درباره عدم تقارن میدان مغناطیسی مربوط به روند تغییر پوسته نیمکره شمالی پس از مرگ داینامو مریخ بودند.

او می افزاید: در مدل ما، مکانیزم پیشنهادی تشکیل برای دوگانگی پوسته، میدان مغناطیسی قوی در سخره های یخی ان زمان را نیز توضیح می دهد.

الگوی میدان مغناطیسی گذشته مریخ، همچنین دلیل وجود اتمسفر پیشین مریخ را توضیح می دهد. توضیح از دست دادن سریع اتمسفر مریخ در گذشته بسیار سخت خواهد بود، اگر که سیاره میدان مغناطیسی شدیدی در ان زمان داشته است.

او شرح می دهد: مدل دیناموی پیشین مریخ ما میتواند تا زمانی که میدان مغناطیسی تنها در نیمکره جنوبی قدتمند باشد کمک کننده باشد. از بین رفتن اتمسفر نیز میتواند بر نیمکره شمالی تاثیر گذاشته باشد.

مترجم: محمد علی عاشوری

تهیه شده در داشنگاه تورنتو